Μπαρμπα Πανώφ
Μονόπρακτο δράμα
Από το παραμύθι του
Ρούμπεν Σάιλλενς
«Μια ξεχωριστή μέρα του Μπαρμπα Πανώφ»
Μεταγραφή Λέων Τολστόι
Διασκευή για το θέατρο:
Σ.Π.Παπασηφάκης
Το
παρόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί
από
Σχολεία ή Συλλόγους στα πλαίσια των εκδηλώσεών τους.
Απαραίτητη
προϋπόθεση να αναφέρεται το όνομα
του
διασκευαστή.
Απαγορεύεται
η ανάρτησή του σε ιστοσελίδα ή ιστολόγιο
καθώς
και η διασκευή του χωρίς άδεια.
Μπαρμπα Πανώφ
Διανομή
Μπαρμπα Πανώφ
Μπαρμπα Πέτρος
Χριστός
Κοσταντίν
Οδοκαθαριστής
Α΄Ζητιάνος
Β΄Ζητιάνος
Γυναίκα
Περιφερόμενοι άνδρες και γυναίκες
Ανοίγοντας η αυλαία βλέπουμε
το τσαγκαράδικο του μπαρμπα Πανώφ. Είναι ένα φτωχικό δωμάτιο. Στη μια άκρη
είναι ένας ξύλινος πάγκος του τσαγκάρη με διάφορα εργαλεία πάνω. Σε μια μεριά
είναι μία ξυλόσομπα, δίπλα είναι μια παλιά πολυθρόνα και μία καρέκλα. Στον
τοίχο υπάρχει ένα ράφι με κουτιά από παπούτσια. Όταν ανοίγει η σκηνή, βλέπουμε
το μπαρμπα Πανώφ καθισμένο στην πολυθρόνα να διαβάζει τη Βίβλο. Είναι μεγάλος
στην ηλικία με άσπρα μαλλιά και άσπρα γένια. Χτυπάει η πόρτα.
ΠΑΝΩΦ: (Βλέποντας το φίλο
του τον Πέτρο) Βρε, καλώς τον Πέτρο. Πώς και μας θυμήθηκες;
ΠΕΤΡΟΣ: (Κι αυτός γέρος
περίπου στην ίδια ηλικία) Ε! τέτοιες μέρες, δε θα περνούσα να σε δω;
ΠΑΝΩΦ: Δίκιο έχεις. Πώς παν τα
κέφια;
ΠΕΤΡΟΣ: Δεν τα ξέρεις. (Κάθεται) Γεράματα. Όλες οι μέρες είναι ίδιες. Και καθημερνές και σκόλες. Τίποτα δεν αλλάζει. Οι μέρες περνάν αργόσυρτα σα να’ χουνε μολυβένια πόδια.
ΠΑΝΩΦ: Από τα παιδιά είχες
κανα νέο;
ΠΕΤΡΟΣ: Μπαα! Ούτε γράμμα!
ΠΑΝΩΦ: Τι τα θες. Τα παιδιά
είναι πουλιά. Άμα αποχτήσουνε δύναμη στα φτερά φεύγουνε μακριά.
ΠΕΤΡΟΣ: Έχουνε τις ζωές τους
τώρα, γυναίκα, παιδιά, εμάς θα κοιτάνε;
ΠΑΝΩΦ: Δε θα’ βλαφτε όμως να’
ρχονται πότε πότε να μας βλέπουν. Στενεύουνε τα περιθώρια. ΠΑΥΣΗ Δεν πειράζει.
Καλά να είναι κι ας είναι και μακριά μας. Τι να κάνανε να μένανε κι εδώ; Μικρός
ο τόπος και φτωχός.
ΠΕΤΡΟΣ: (Συμπερασματικά) Εμείς
απομείναμε κούτσουρα από τότε που χάσαμε τις γυναίκες μας. Αυτή ήτανε η
συντροφιά μας. (ΠΑΥΣΗ) Αλήθεια, πόσα χρόνια είναι που έχασες την Ελένη;
ΠΑΝΩΦ: Πάνε δέκα χρόνια τώρα…
ΠΕΤΡΟΣ: (Αλλάζει κουβέντα)
Χειμωνιάτικος καιρός. Κρύο που σου περονιάζει τα κόκαλα.
ΠΑΝΩΦ: Εεε! Δεκέμβρης! Άμα δεν
κάνει κρύο τώρα, πότε θα κάνει; Χριστούγεννα αύριο. Μεγάλη μέρα.
ΠΕΤΡΟΣ: (Σηκώνεται) Πάω
τώρα. Θα σε δω αύριο στην εκκλησία.
ΠΑΝΩΦ: Ναι, πρώτα ο Θεός. (τον
ξεπροβοδίζει. Κάθεται. Ακούγεται η φωνή του απ’ το μεγάφωνο.) Χριστούγεννα
αύριο. Σαν αύριο γεννήθηκε ο Χριστός μας. Πόσο θα’θελα να προσφέρω φιλοξενία,
να προσφέρω καταφύγιο στον Ιωσήφ, στη Μαρία και στο νεογέννητο… Να μπορούσε να
με επισκεφτεί λέει ο Χριστός! Να εδώ, στη σόμπα να κάτσει να ζεσταθεί. Αλλά τι
δώρο να του προσφέρω εγώ; Οι μάγοι του πρόσφεραν χρυσό, σμύρνα και λιβάνι. Εγώ
τι να του προσφέρω, φτωχός άνθρωπος… (ενώ ακούγονται αυτά γέρνει σιγά σιγά
στο πλάι και αποκοιμιέται.)
ΧΡΙΣΤΟΣ: (Ακούγεται βαθιά η
φωνή απ’ το μεγάφωνο) Μπαρμπα Πανώωφ…!! Έχεις την επιθυμία να με δεις; Να
έρθω στο μαγαζάκι σου και να μου προσφέρεις φιλοξενία, να μου προσφέρεις κάποιο
δώρο; Αύριο λοιπόν, από το πρωί ίσαμε το βράδυ, να κοιτάζεις έξω στο δρόμο και
θα με δεις να έρχομαι. Πρόσεξε μόνο να με αναγνωρίσεις.
ΠΑΝΩΦ: (Ξυπνά αλαφιασμένος)
Θα’ρθει!!! Θα’ρθει!!! Μου το’πε! Τι δώρο όμως να του προσφέρω; (Κοιτάζει
γύρω γύρω και το μάτι του πέφτει στο ράφι με τα κουτιά από τα παπούτσια)
Ααα! (Ανοίγει βιαστικά δύο τρία κουτιά ώσπου βρίσκει αυτό που ψάχνει. Βγάζει
ένα ζευγάρι πολύ όμορφα μικρά παπουτσάκια) Αυτά είναι τα καλύτερα παπούτσια
που έχω φτιάξει. Φίνο δέρμα. Θα του τα δώσω να μην κρυώνουνε τα ποδαράκια του
μέσα στο στάβλο. (Αφού τα θαυμάζει για λίγο τα ξανατακτοποιεί στη θέση τους.
Χαμηλώνουν τα φώτα. Χτυπούν οι καμπάνες. Ξημέρωσε Χριστούγεννα. Ο μπαρμπα Πανώφ
γυρίζει απ’ την εκκλησία. Έξω κάνει πολύ κρύο. Ακούγεται ο αέρας που σφυρίζει.
Μπαίνει μέσα και συδαυλίζει τη σόμπα. Κάθε τόσο κοιτά έξω στο δρόμο. Βλέπει ένα
γνωστό του.) Καλημέρα Κοσταντίν. Καλά Χριστούγεννα!
ΚΟΣΤΑΝΤΙΝ: Καλημέρα μπαρμπα
Πανώφ. Επίσης.
ΠΑΝΩΦ: Τι κάνουνε τα παιδιά;
ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝ: (Από πιο μακριά)
Μεγαλώνουνεε…(Ένας γέρος οδοκαθαριστής καθαρίζει το δρόμο. Κάνει πολύ
παγωνιά. Κάθε τόσο φυσά τα χέρια του.)
ΠΑΝΩΦ: (Στον οδοκαθαριστή)
Ελάτε μέσα να ζεσταθείτε λιγάκι. (Ο
οδοκαθαριστής μπαίνει μέσα. Χτυπά τα πόδια του να μη φέρει μέσα σκόνη.)
ΟΔΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ: Καλά
Χριστούγεννα.
ΠΑΝΩΦ: Καλά Χριστούγεννα. Κάτσε
να ξαποστάσεις. Να βάλω ένα καφέ να ζεσταθείς λιγάκι. (Βάζει τον καφέ να
γίνεται πάνω στη σόμπα) Ο γέρος απλώνει τα χέρια του να ζεσταθούν. (Έγινε ο
καφές. Πίνουνε και οι δύο.)
ΟΔΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ: Α! ήτανε ότι
έπρεπε!! Καιρός όμως ε! Ξυράφι!
ΠΑΝΩΦ: Ε! Χειμώνας πια! Είναι
και η μέρα! Χριστούγεννα! Δε θα’ βλαφτε να’ κανε και λίγο χιόνι. Για τα παιδιά.
Να χαρούνε λιγάκι κι αυτά. Κι ο Χριστός μας μια τέτοια μέρα γεννήθηκε!
ΟΔΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ: Πάω να συνεχίσω
τη δουλειά μου. (Ξαναβάζει το μπουφάν του) Και πάλι καλά Χριστούγεννα. (Φεύγει.
Κάνει αρκετό κρύο. Ακούγεται ο αέρας που σφυρίζει στο δρόμο. Κάθε τόσο περνούν
διαβάτες και πηγαίνουνε βιαστικοί στις δουλειές τους. Ο μπαρμπα Πανώφ συνεχίζει να κοιτάζει έξω.
Περνά ένας ζητιάνος. Είναι ντυμένος φτωχικά. Κρατά ένα ντενεκεδένιο κουτί, το
οποίο χτυπά και ακούγονται τα χρήματα που κουδουνίζουνε.)
Α΄ ΖΗΤΙΑΝΟΣ: Ότι έχετε
ευχαρίστηση. Καλά Χριστούγεννα! (Ο μπαρμπα Πανώφ βγάζει από την τσέπη του
και του ρίχνει ένα νόμισμα.) Ευχαριστώ πολύ! Να είστε καλά! Καλές γιορτές!
ΠΑΝΩΦ: Καλά Χριστούγεννα!
(Μπαίνει μέσα. Κάθεται στην πολυθρόνα κοντά στη σόμπα. Κάθε τόσο σηκώνεται και
κοιτά στο δρόμο. Περνά ένας άλλος ζητιάνος.)
Β΄ ΖΗΤΙΑΝΟΣ: Μια βοήθεια
παρακαλώ. Καλές γιορτές να έχετε! (Ο μπαρμπα Πανώφ μπαίνει μέσα, κόβει ένα
κομμάτι ψωμί, το τυλίγει και του το δίνει.)
ΠΑΝΩΦ: Καλές γιορτές!
Β΄ ΖΗΤΙΑΝΟΣ: Ευχαριστώ πολύ!
Να είστε πάντα καλά! Ο Θεός μαζί σας! ( Ο μπαρμπα Πανώφ κάθεται στην πόρτα.
Περνά μια γυναίκα με ένα μικρό στην αγκαλιά. Είναι φτωχικά ντυμένη και υποφέρει
από το κρύο.)
ΠΑΝΩΦ: Ελάτε μέσα. Ελάτε να
ζεσταθείτε λιγάκι. (Η γυναίκα μπαίνει μέσα και κάθεται κοντά στη σόμπα. Το
παιδάκι είναι λεπτά ντυμένο και κρυώνει. Είναι ξυπόλητο.) Καθίστε να βάλω
λίγο τσάι. (Το βάζει πάνω στη σόμπα. Η γυναίκα ξανασαίνει λίγο.) Πώς και
βγήκατε έξω μ’ αυτό το κρύο;
ΓΥΝΑΙΚΑ: Πήρα τους δρόμους
μήπως και καταφέρω να μαζέψω τίποτε. Τα βγάζω δύσκολα πέρα. Μια τέτοια μέρα,
όσο να’ναι, ανοίγει λίγο η καρδιά των ανθρώπων.
ΠΑΝΩΦ: Αν επιτρέπετε, μόνη σας
ζείτε με το παιδί;
ΓΥΝΑΙΚΑ: Ο άντρας μου δεν
άντεξε το βάρος των ευθυνών. Πήρε τα μάτια του κι έφυγε, Κι απόμεινα εγώ μ’
αυτό. (Της δίνει το τσάι. Πίνει) Τι φταίει κι αυτό να υποφέρει μαζί μου;
ΠΑΝΩΦ: Μη στενοχωριέστε. Για
όλους έχει ο Θεός. (Κοιτάζει μία τα ξυλιασμένα ποδαράκια του παιδιού και μία
τα παπουτσάκια του Χριστού στο ράφι. Σηκώνεται.) Να, (τα βγάζει από το
κουτί) πάρτε τα, μια χαρά θα του κάνουν. Κρίμα να είναι ξυπόλητο.
ΓΥΝΑΙΚΑ: Ο Θεός να σας
ανταμείψει για το καλό που μου κάματε. Ο Θεός να σας έχει καλά. Να φεύγω σιγά
σιγά. (Σηκώνεται, κουκουλώνει το παιδί και πάει προς την πόρτα.) Καλά
Χριστούγεννα!
ΠΑΝΩΦ: Καλά Χριστούγεννα! (Κάθεται
λίγο στην πολυθρόνα. Μουσική Παίρνει τη Βίβλο και διαβάζει. Πηγαίνει
ακόμη μια δυο φορές και κοιτά από την πόρτα ώσπου νυχτώνει.) Πάει. Νύχτωσε
για τα καλά. Δεεε θα’ρθει. Δεν ήταν παρά ένα όνειρο! (Τον παίρνει ο ύπνος με
το βιβλίο στο χέρι.)
ΧΡΙΣΤΟΣ: (Ακούγεται η φωνή από
το μεγάφωνο) Μπάρμπα Πανώωφ: Ήρθα μπαρμπα Πανώφ! Εγώ ήμουν που πεινούσα και μου
έδωσες να φάω! Διψούσα και μου έδωσες να πιω! Κρύωνα και με πήρες μέσα να με ζεστάνεις…
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που βοήθησες σήμερα, ήμουνα Εγώ! Εμένα βοήθησες! Εμένα
δέχτηκες σήμερα στο φτωχικό σου μπαρμπα Πανώφ!
ΠΑΝΩΦ: (Ξυπνά αλαφιασμένος.
Σηκώνεται. Προς το κοινό.) Ήρθε τελικά! Ήταν εδώ! Όλη τη μέρα ήταν εδώ!
(Κάνει το σταυρό του.) Μεγάλη η χάρη σου Κύριε! Μεγάλη η χάρη σου!
αυλαία
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου